ಊರುಸುಟ್ಟರೂ ಸುಡಲಾರದ ದೈವದ ಸುತ್ತ…


ಹೊಸ ನಾಟಕಗಳು ಬರುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬ ಅಳುಕನ್ನು ಅಳಿಸಬಲ್ಲ ಯುವ ಕತೆಗಾರರು ನಾಟಕ ರಚನೆಯತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸಂತಸದ ಸಂಗತಿ. ಈಗಾಗಲೇ ಕತೆಗಾರರು ಎಂದೆ ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಗೆಳೆಯ ಹನಮಂತ ಹಾಲಿಗೇರಿಯವರ ಊರು ಸುಟ್ಟರೂ ಹನುಮಪ್ಪ ನಾಟಕವನ್ನು ಆಟಮಾಟ ತಂಡದ ಅಡ್ಯಾಟಕ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದುಕೊಂಡಾಗ ತಂಡದ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ನಾಟಕದ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು. ದುರಂತ ಛಾಯೆಯುಳ್ಳ ಕತೆ ಯಾವತ್ತಿಗೂ ಕಟುವ್ಯಂಗ್ಯದ ವಿಡಂಬನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಟಕವಾಗಿ ರಂಗಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸುವಾಗ ತಿಳಿಹಾಸ್ಯದ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಳ್ಳುವಾಗ ಗೆಳೆಯ ಹನಮಂತ ಆತಂಕಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ತಂಡದವರೇ ಆಗಿಬಿಟ್ಟರು. ಅವರ ಈ ಮೊದಲ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸೆಟೈರ್ ಕಾಮಿಡಿಯ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳು ಇವೆ. ಇದು ನಾಟಕ ಕೃತಿಯಷ್ಟೆಯಲ್ಲ ರಂಗಕೃತಿಯಾಗಿಯೂ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಸ್ಟೇಜ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಾಟಕ ಆಟಮಾಟ ತಂಡಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೇ ನೀಡಿತು. ಅಂಥ ನಾಟಕದ ಕುರಿತು ಸಣ್ಣದೊಂದು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಬರೆಯಲು ಹೇಳಿದಾಗ ಕೊಂಚ ಅಧೈರ್ಯ ಕಾಡಿದರೂ ಕಥನ ನಿರೂಪಣೆಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದೇನೆ.
ಎರಡು ಊರುಗಳ ನಡುವಿನ ಜಗಳ ನಾಟಕೀಯವಾದ ಹತ್ತಾರು ಘಟಣೆಗಳನ್ನು ಕಥಾಹಂದರದಲ್ಲಿ ಎಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ ಜಗಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾದ ದೇವರು ಮಾತ್ರ ವಾಸ್ತವದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಎಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಇರುತ್ತದೋ ಅಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮದು ಎಂದು ಗೆರೆಹಾಕಿಕೊಂಡು ಗಡಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರದು ಎಂಬ ದ್ವೇಷದ, ಅಸಡ್ಡೆಯ, ತಿರಸ್ಕಾರದ ನೋಟವೂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸೀಮೆಯಲ್ಲೂ ಊರಿನ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಎರಡೂರ ಸೀಮೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಣ್ಣದೊಂದು ಜಗಳವಿದ್ದೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಉಕ್ರೇನ್ ವಿಷಯವಾಗಿರಲಿ, ಕಾಶ್ಮೀರಾಗಲಿ ನಮ್ಮದೇ ಬೆಳಗಾವಿಯಾಗಿರಲಿ ಈ ಗಡಿಯೆಂಬುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದ್ವಿಭಾಷಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಜ್ಯವೆಂಬುದು ಅವರ ಮೂರನೆ ಭಾಷೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಭಾಷೆ, ಆಸ್ತಿ, ಗಡಿ, ಸೀಮೆ, ನದಿನೀರು, ಹೆಣ್ಣು, ದೇವರು, ದೇವಸ್ತಾನ ಏನೆ ಆದರೂ ಅಲ್ಲೊಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಗರ್ವ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಗುಂಪು, ಸಮುದಾಯ, ಊರು, ಸೀಮೆ, ದೇಶ ಹೀಗೆ ಸಮೂಹದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕೆದಕುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಕಾಳಗವೇ ನಡೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಜಗಳ, ತುರುಸು, ಗೆಲವು ಉಮೇದು, ಉತ್ಸಾಹ, ರೊಚ್ಚುಗಳನ್ನು ನುಂಗಿ ಹಾಕುವ ಒಂದು ನೇರ ನಿರೂಪಣೆಯ ಕಥೆ ಊರು ಸುಟ್ಟರೂ ಹನುಮಪ್ಪ ಹೊರಗ ನಾಟಕದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ನಾಟಕವು ಎರಎರಡು ಹಳ್ಳಿಗಳ ನಡುವಿನ ತಿಕ್ಕಾಟವನ್ನು ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸಿದೆ.
ವಜ್ರಮಟ್ಟಿ ಧರಗಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಎರಡೂರಗಳ ಗಡಿಯಲ್ಲಿನ ಸೀಮೆ ಹನುಮಪ್ಪ ದೇವರ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಜಗಳವನ್ನು ನವಿರಾದ ವ್ಯಂಗ್ಯದ ಮೂಲಕ ನಾಟಕ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ರೆಖ್ಟ್ ನಾಟಕಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಕಥನಕ್ಕೆ ಹಾಡುಗಳ ಕೊರತೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ದೃಶ್ಯವಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿರುವ ದೇವರಿಗೆ ಎರಡೂರಲ್ಲೂ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಪೂಜಾರಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಪೂಜಾರಿಗಳ ಆಶಯದಂತೆ ದೇವರಿಗಾಗಿ ಜಗಳ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ರಿಂದಮ್ಮನ ಕನಸಿನ ಮುಖೇನ ನಾಟಕ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ವಜ್ರಮಟ್ಟಿ ಸೀಮೆಯಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಕದ್ದು ತಂದು ಧರಗಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮರ್ಿಸಲಾಗಿರುವ ಹೊಸಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ಈ ಊರವರ ಆಶಯ. ಆದರೆ ತಲತಲಾಂತರದಿಂದ ಅದೆ ಗುಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ದೇವರನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಬಿಡಬಾರದೆಂಬುದು ವಜ್ರಮಟ್ಟಿಯವರ ಹಕ್ಕಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಬಡಿದಾಡಲು ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ ಆ ಎರಡೂ ಊರುಗಳು ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಊರಾಗಿದ್ದವು. ಪೂಜೆಯ, ಆರಾಧನೆಯ ಸಲುವಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ಜಿದ್ದಿನ ಜಗಳವನ್ನು ರಾಜಕಾರಣ ತನ್ನ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ವೋಟಿನ ಆಟವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವತರ್ಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಢೋಂಗಿತನಗಳು ನಾಟಕ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತವೆ.
ಜಗಳ ಶಮನ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪೋಲಿಸರು ಆ ಹನುಮದೇವರನ್ನು ಪೋಲಿಸ್ ಕಸ್ಟಡಿಗೆ ತರುತ್ತಾರೆ. ಮುಗ್ಧಭಕ್ತರಿಗೆ ಪೋಲಿಸು ಠಾಣೆಯೇ ದೇವಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಮಾಪರ್ಾಟಾಗುತ್ತದೆ. ಪೋಲಿಸು ಠಾಣೆಯ ದೃಶ್ಯವಂತು ಹೆಚ್ಚು ಲವಲವಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಾಟಕಕಾರರ ನಿಜ ಧ್ವನಿ ವ್ಯಂಗ್ಯದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಸುದ್ದಿಗಾಗಿ ಹಪಹಪಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಬಡಬಡಿಕೆಯ ವಿಕಾರಗಳು, ಮುಗ್ಧ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು, ಅಸಹಾಯಕ ಕಾನೂನಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಗೆಲುವಿನ ಆಸೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿ ನ್ಯಾಯವನ್ನ ಮರೀಚಿಕೆ ಮಾಡುವ ನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರ ಮುಖವೂ ಅನಾವರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಜಿದ್ದಿಗೆ ಬಿದ್ದಂತೆ ಜಗಳಕ್ಕಿಳಿಯುವ ಜನರು ದೇವರಿಗೆ ಬೆನ್ನು ಮಾಡಿ ಬದುಕಿಗೆ ಹಂಬಲಿಸುವಲ್ಲಿಗೆ ನಾಟಕ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಇಡೀ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹುಚ್ಚಮಲ್ಲನ ಪಾತ್ರವಂತು ಬಹು ಆಯಾಮದ ಕೇಂದ್ರ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಅವನು ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವೇ ಇಲ್ಲ. ಹುಚ್ಚನಂತಿರುವ ಅವನಿಗೆ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಾಗಿ ಎಲ್ಲವೂ ಕನಸಿನ ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕಟ್ಟಕಡೆಗೆ ತಾನು ಖಾಸಾ ಹನುಮಪ್ಪನ ಬೀಗ ಎಂಬಲ್ಲಿಗೆ ಅವನು ದಿಟವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲ ಜಗಳಕ್ಕೆ ಮೂಲಕಾರಣನಾದ ಹನುಮದೇವರು ಬೀದಿಗೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಹುಚ್ಚುಮಲ್ಲನಲ್ಲಿಗೆ ಊರವರು ಭಾವಿಸಿರು ದೈವೀಕತೆಯು ಬಂದು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ದೇವರು ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ವಿಷಾಧಭರಿತ ವ್ಯಂಗ್ಯದ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಯಥಾವತ್ ವಾಸ್ತವವೆಂಬುದು ನೋಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆ ವಾಸ್ತವ: ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮತ್ತು ಊರೆಂಬ ದೈವದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಸಮಾಜವನ್ನು ಯಾವ ಪೂವರ್ಾಗ್ರಹಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಆಧುನಿಕ ದುನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಅವಘಡ, ಸಂಭ್ರಮ, ಸಂತಸಗಳನ್ನು ಹೇಗಿರುತ್ತದೋ ಹಾಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಎರಡು ವಸ್ತುಗಳೆಂದರೆ ಒಂದು ದೇವರೆಂಬ ಕಲ್ಲುಮೂತರ್ಿ, ಇನ್ನೊಂದು ದಿನಬೆಳಗಾದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಅಂಕೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಎಂಬ ರೊಕ್ಕ. ಈ
ಎರಡನ್ನು ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನಾಗಿ ಹನುಮಂತ ಹಾಲಿಗೇರಿಯವರು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವ್ಯಾಜ್ಯದ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಮೊದಲೇ ಈ ಎರಡು ವಸ್ತುಗಳ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ವ್ಯಾಮೋಹದಿಂದ ಜನಸಮುದಾಯವೇ ವಿಮುಖವಾಗುತ್ತದೆ.

Advertisements

ನಿಮ್ಮದೊಂದು ಉತ್ತರ

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s