ನಂಬಿಕೆ, ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ದ್ವಂದ್ವಗಳ ನಡುವೆ


ಸರಿಯಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ ನಂಬಿಕೊಂ­ಡದ್ದು ಮತ್ತು ಮೂಢರಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂ­ಡದ್ದು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿಯೇ ಕಾಣಿಸು­ತ್ತವೆ. ತಿಳಿದವರು ತಿಳಿಸಿದರೆ ಬಲವಾಗಿ ನಂಬಿಕೊಂಡ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಸುಳ್ಳಾಗುತ್ತದೆ…

ಉಕ್ಕುಡಗಾತ್ರಿಯ ಹೊಳೆ­ದಂಡೆಯ ಆಲದ ಮರದಲ್ಲಿ ದೆವ್ವಗಳೂ, ಪಿಶಾಚಿಗಳೂ, ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷ­ಸರೂ ನೇತಾಡುತ್ತಾರೆಂದು ಮಧ್ಯ­ಕರ್ನಾ­ಟಕದ ಜನ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಅವರ ನಂಬಿಕೆ ಎಂದು ತಿಳಿದವರು ಮತ್ತು ಅರಿವು ಇದ್ದಂಥವರು ಸುಮ್ಮನಿ­ರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಅಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೆವ್ವ-ಭೂತಗಳೂ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಸಾಬೀತುಪ­ಡಿಸಲು ಹೋದವರು ರಕ್ತ ಕಾರಿ ಸತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಉಪಕತೆಯೊಂದನ್ನು ಹೇಳಿ ಹೆದರಿಸುವುದು ಇದೆ. ಹಾಗೆ ಹೆದ­ರಿಸಿದವರು ನಮಗೆ ಆ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರ ಹೇಳಿದ ಸಾಮಾನ್ಯನಂತೂ ಅಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ. ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬುದ್ಧಜಾತಕದಲ್ಲಿ ಕರಿ­ಕೋತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಸೇಡಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ರಾಜಪುರೋಹಿತನಂತಹವನು. ದೇವ­ನೂರ ಹೇಳುವ ಒಂದು ಹಲ್ಲಿಗೆ ಎರಡು ಹಲ್ಲು ಪಡೆಯುವ ಸೇಡಿನ ರೂಪದವನು.

ಆದರೆ ಉಕ್ಕುಡಗಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿ­ಕ­ವಾಗಿ ಅಸ್ವಸ್ಥರಾದವರನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಲಾ­ಗು­ತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಜನರ ನಂಬಿಕೆ­ಯೆಂದು ಸುಮ್ಮನಿರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ದ್ವೇಷಾ­ಸೂಯೆಗಳ ದಾಸ್ಯ­ದಲ್ಲಿ ವಾಮಾ­­­ಚಾರದ ಮೊರೆಹೋಗು­ತ್ತಾರೆ. ಮಾಟ-ಮಂತ್ರ, ಪೂಜೆ, ಆಣೆ ಸೂರೆಗಳ ಮಹಾಪೂರ ಹರಿಸಿ, ದೇವರ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ದುಡ್ಡು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೂಢ­ನಂಬಿಕೆ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ಮಸೂದೆಯ ಮಾದರಿ ಕರಡನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವರ ಮೇಲೆ ವಿರೋಧಿ­ಸು­ವವರು ಮುಗಿಬಿ­ದ್ದಂತೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆ­ಯಿತು. ಅವರೆಲ್ಲ ಎಡಪಂಥದವರು ಎಂಬುದು ನುಂಗಲಾ­ರದ ತುತ್ತಾಗಿತ್ತು. ಗೊಡ್ಡು ಆಚಾರ­ಗಳಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಯಾವುದು…? ಮೂಢ­ನಂಬಿಕೆ ಯಾವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧ­ರಿಸಲು ಆ ವಿಷಯದ ಕುರಿತಾಗಿ ಲೋಕಧ­ರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ ಕತೆ, ಉಪ­ಕತೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ನಿಚ್ಚಳ ಗೊತ್ತಾ­ಗುತ್ತದೆ. ಸೇಡುಮಾರಿ­ಯನ್ನು ಊರಿಂದಾ­ಚೆಗೆ ಬಿಡುವುದು ಹೇಗೆ ಒಂದೂರಿನ, ಒಂದು ಸೀಮೆಯ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೋ ಹಾಗೆ ಮತ್ತೊಂದೂರಿಗೆ ಅದು ಕಂಟಕಪ್ರಾಯ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಸಮುದಾಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹಿತಕಾರಿ­ಯಾಗಲಾರದ್ದು ಮನುಷ್ಯ ಸಹಜ ನಂಬಿಕೆ­ಯಾಗುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ? ಕೆಲವು ಬೂಟಾಟಿಕೆಯ ಜನರು ಅದನ್ನು ನಂಬಿಕೆ ಎಂದು ಕರೆದುಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಆ ಒಟ್ಟು ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾಗಿಗಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದ­ರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಜನರ ಕತೆಗಳು ಇವ­ರಿಗೆ ರಂಜನೆಯ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೊಳೆಗೇರಿ­ಯೊಂದ­ರಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ಹೆಣವೊಂದಕ್ಕೆ ತಂಪುಕನ್ನಡಕ ಹಾಕಿ ಶವಯಾತ್ರೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಒಬ್ಬ ವೈಚಾರಿಕನಿಗೆ ಅದು ಮೋಜಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ಕನ್ನಡಕ ಹಾಕಿದವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಆ ಕನ್ನಡಕ ಆ ಸತ್ತವನ ಆಸೆಗಳಲ್ಲೊಂ­ದಾ­ಗಿತ್ತೆಂಬುದು. ಅದನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಕೃತ­ಜ್ಞತೆ ಮಗನದೋ, ಮಗಳದೋ ಆಗಿರು­ತ್ತದೆ. ಹೀಗಿರುವ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ­ವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಯಾರೂ ಕಟ್ಟಲಾ­ರರು. ಆದರೆ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳ ತಡೆ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಕೆಲವ­ರಿಗೆ ಅದೇ ಹೆಣದ ಮೆರವಣಿಗೆ ಹಿಂದೆ ರಸ್ತೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಚೆಲ್ಲುತ್ತಾ ಹೋಗುವ, ನೆಲದ ಪಾಲುಮಾಡುವ ಕಾಳಿನ ಕುರಿತು ಯಾವ ಮಾತೂ ಹೊರ­ಡಲಾ­ರದು.
ಅದು ಕೂಡ ನಂಬಿಕೆಯ ಮಾತಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ವೈವಿಧ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಮೌಢ್ಯತೆಯ ಗುಂಗಿನಲ್ಲಿ ಹಾದಿತಪ್ಪಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ದುರಾಸೆ­ಗೊಳ­ಗಾ­ಗು­ವವರು ಬಡವರು ಮತ್ತು ತಳವರ್ಗ­ದವರೇ ಹೆಚ್ಚು. ಕಾಲು­ಬಾಯಿ ರೋಗಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಿ ಸತ್ತ ದನಕ್ಕೂ ಸೇಡುಮಾರಿಗೂ ಯಾವ ಸಂಬಂಧವೂ ಇರದಿದ್ದರೂ ಇವ-­ತ್ತಿನ ಈ ವೈಚಾರಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಪೂಜೆ ಪುನಸ್ಕಾರಗಳು ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವಿಶಾಲಮನೋಭಾವದ ಮಹಾ­ನು­ಭಾವರೆಂದು ಗುರುತಿಸಿ­ಕೊಳ್ಳಲು ಹವ­ಣಿ­ಸುವ ಜಾಣಪೆದ್ದರು ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಮಾತಾಡಿ, ಕೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಾಡಿ ಸಮಾನತೆ ಕುರಿತು ಮಾತು­ಗಳನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ತೂರುವುದರ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾ­ಗುತ್ತಾರೆ. ಇಂಥವರೇ ಇಂದು ಎಡಪಂ­ಥೀಯ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಹುಂಬ­ರಂತೆ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂಬಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡಲು ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಿ­ದ್ದಾಗ ಅಂಥವರು ಈ ದೇಶದ ನೆಲದ ನಂಟಿನ ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾ­ಡುತ್ತಾರೆಂದು ಹೇಗೆ ಹೇಳುವುದು…? ಅವರ ನಂಬಿಕೆ ಯಾವುದು, ಮೂಢ­ನಂಬಿಕೆ ಯಾವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾರರು. ತಿಳಿ­ದವರು ತಿಳಿಸಿದರೆ ಬಲವಾಗಿ ನಂಬಿ­ಕೊಂಡ ನಂಬುಗೆಯೂ ಹತ್ತೆಂಟು ವರ್ಷ­ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ಮುಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಹಾಗೇ ಪೋಷಿಸಿ­ಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕೆನ್ನುವ ಮನಸು­ಗಳು ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಾವೇ ರೂಪಿಸಿ ಇದು ಹೀಗೆ ಎಂಬಂಥ ತೀರ್ಮಾ­­ನ­ವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ‘ಅದು ಹೌದು’ ಎನ್ನುವಂಥ ವಾದವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕು­ವುದರ ಮೂಲಕ ಮುಗ್ಧರನ್ನು ಹಾದಿ ತಪ್ಪಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುವ ಕೆಲವು ಮಾಧ್ಯಮ­­ಗಳು ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಅಂಕೆ­ಯಿಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಸರಿಯಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ ನಂಬಿಕೊಂ­ಡದ್ದು ಮತ್ತು ಮೂಢರಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂ­ಡದ್ದು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿಯೇ ಕಾಣಿಸು­ತ್ತವೆ. ಮುಂಜಾನೆದ್ದು ಯಾವುದೋ ಕುಲ ಕಸುಬುದಾರನೊಬ್ಬನ ಮುಖ ನೋಡ­ಬಾ­ರದೆನ್ನುವುದು ಅವರ ನಂಬಿಕೆ ಎಂದಾ­ದರೆ ನೋಡಿಸಿಕೊಂಡ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಫಜೀತಿ ಯಾರು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈಗಿನ ಬಹಳಷ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಮಿತ್ರರು ದಿನಭವಿಷ್ಯ ನೋಡುವುದೇ ದಿನಪತ್ರಿ­ಕೆಯ ಓದು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ರಾಶಿ­ಭವಿಷ್ಯ ನೋಡುವುದು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಅವರವರ ನಂಬಿಕೆಯಾದರೂ ಮನುಷ್ಯನ ದೃಢವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಯಾವುದೋ ಎರಡು ಸಾಲಿನ ದಿನ­ಭವಿಷ್ಯ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆಯೇ? ಇಷ್ಟೊಂದು ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವ ಮನಸು­ಗಳು ತಾವು ಮೂಢರಾಗಿದ್ದೇವೆ ಅನ್ನುವುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿ­ಕೊಳ್ಳು­ವುದು ಯಾವಾಗ? ಅದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾ­ಡಿಸಬೇಕಾದ ಜನ­ಮಂದೆಯೂ ಈಗ ನಂಬಿಕೆ ಯಾವುದು ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ಯಾವುದು ಎಂಬಂಥ ತಿಳಿಹಾಸ್ಯದ ರಸಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ.

ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ಆಚರಿಸುವವ ಹೆಚ್ಚು ವಿಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಾನಂತೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವನು ಅದನ್ನು ಅಷ್ಟೊಂದು ನಂಬಿಕೊಂ­ಡಿರುತ್ತಾನೆಂದು ವೈಚಾರಿಕತೆ­ಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾ­ನಿಕ ಕೋನದಿಂದ ಹೊರ­ಗಿಟ್ಟು ಮುಗ್ಧನೂ ವೈಚಾರಿಕನಾ­ಗಿರುತ್ತಾನೆಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ವಾದಮಾಡು­ತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅವನು ಆಲೋಚಿಸು­ವುದು ಮತ್ತು ತರ್ಕಿಸು­ವುದು ನಂಬಿಕೆಯ­ನ್ನಲ್ಲ ಎಂಬ ಸತ್ಯ ಅವ­ನಿಗೆ ತಿಳಿದಿರುವು­ದಿಲ್ಲ. ಅವನನ್ನು ನಂಬಿ­ಸುವ ಕಲೆ ಗೊತ್ತಿ­ರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕಥನದ ಕಸುಬುಗಾರಿಕೆ­ಯನ್ನು ಸೊಗಸಾಗಿಯೇ ಮಾಡಿರು­ತ್ತಾನೆ. ಉಚ್ಚಂಗಿದುರ್ಗದ ಉಚ್ಚಂಗಿ ಹಸುಳೆಯನ್ನು ನುಂಗಿದಳೆಂಬ ಕತೆಯೂ, ರೇಣುಕೆ ನೀರು ತರುವಾಗ ಜಲಕ್ರೀಡೆ ಆಡುವ ಕ್ಷತ್ರಿಯಕು­ಮಾ­ರ­ರನ್ನು ನೋಡಿ ಮೋಹಗೊಂಡ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡಳೆಂಬ ಕತೆಯೂ ಹೀಗೆ ಐತಿಹ್ಯ­ವಲ್ಲದಿರುವ ಐತಿಹ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇಳು­ತ್ತಾರೆ. ಅಂಥ ಕತೆಗಳು ಕ್ರಿಯಾ­ವಿಧಿ­ಗಳಾಗಿ ಆಚರಣೆಗೆ ಬಂದು ಜನ­ಮಾನಸ­ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತಿವೆ. ಅದು ಆಚರ­ಣೆ­ಯಾಗಿರುವಾಗ ಅದನ್ನು ನಂಬಬಹು­ದಾದ ಸತ್ಯುಳ್ಳ ಸುಳುಹುಗಳನ್ನು ಹೊಸಕಿ ಹಾಕಿ ಹೊಸದೊಂದು ಪುರಾಣವೇ ಸೃಷ್ಟಿ­ಯಾಗಿರುವಾಗ, ಆ ಬಗೆಗಿನ ಸಂಶ­ಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಹೇಳುವವರು ಯಾರು?

ಸತ್ತನಾಗರನ ಕಂಡರೆ ನಾಗಪೂಜೆ ಮಾಡಿ­ಸಬೇಕೆಂಬ ಆಚರಣೆಯೂ ಬಾಣಂತಿ ಹೆಂಗಸು ಸತ್ತರೆ ಅವಳ ಎಲುಬಿನಿಂದ ಪೂಜೆಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ರೀತಿಯೂ, ನರಬಲಿಯೂ, ಎಳೆ­ಗೂಸನ್ನು ಎತ್ತರದಿಂದ ಎತ್ತಿಹಾಕು­ವುದು ಇತ್ಯಾದಿ. ಈ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಹಿಂದೆಯೂ ಒಂದೊಂದು ಕತೆ ಇದೆ. ಆ ಕತೆ ಕಟ್ಟಿದವರು ಈಗ ನಂಬಿಕೆ ಯಾವುದು – ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ಯಾವುದು ಎಂಬಂಥ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತುತ್ತಿ­ದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಹನಿ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಗ್ರಾಮ­ದೇವತೆಗೆ ಹೂ ಏರಿಸುವ ಕಾರ್ಯ­ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೊನ್ನೇರು ಕಟ್ಟಬೇಕೆಂದರೆ ಗ್ರಾಮ­ದೇವರು ಏರಿಸಿ­ದಂಥ ಹೂವನ್ನು ಬಲಬದಿಗೆ ಬೀಳಿಸ­ಬೇಕು. ಆ ಹೂವು ಬಲಬದಿಗೆ ಬೀಳದಿ­ದ್ದರೆ ಆ ವರ್ಷ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಳೆಯಾ­ದರೂ ಯಾರೂ ಬಿತ್ತುವಂತಿಲ್ಲ. ಹಾಗೊಂದು ವೇಳೆ ಯಾವನೋ ಒಬ್ಬ ಸಣ್ಣ ರೈತ ಬಿತ್ತಿದನೆಂದರೆ ಅವನನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸು­ತ್ತಾರೆ. ಇವು ಮೂಢನಂಬಿ­ಕೆಯ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯಗಳಾಗಿ ಬರುವುದೇ ಇಲ್ಲ.

ಕೆಲವು ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಯ ಯಾವ ಗುಣಗಳೂ ಇಲ್ಲದಿರುವಾಗ ಸಮುದಾಯಗಳು ಅಂತಹವುಗಳನ್ನು ಭಯ­ದಿಂದಲೇ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಭಯ ನಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಭಕ್ತಿ ಎನ್ನುವು­ದೊಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತನ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಸದೃಢಗೊಳಿಸಬೇಕಾದ ಅನೇಕರು ಅವನ ಭಯವನ್ನೇ ಬಂಡ­ವಾಳ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ

Advertisements

ನಿಮ್ಮದೊಂದು ಉತ್ತರ

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s