ಅವೇಳೆಯಲ್ಲಿ…


ಕೊಳ್ಳುಬಾಕುತನ -:- ರಂಗಭೂಮಿ….
ದೇಶದ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಕನ್ನಡ ನಾಟಕ ಪರಂಪರೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಚಾಪು ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಆಸ್ಸಾಮಿನ ಮೊಬೈಲ ಥಿಯೇಟರ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ ನಾಟಕ ರೆಪರ್ಟರಿಗಳು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು. ಇನ್ನು ಹವ್ಯಾಸಿ ಎಂಬ ತಲೆಬರಹದಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ನಾಟಕಗಳು ಇಂದು ಆಧುನಿಕ ವೃತ್ತಿ ತಂಡಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವುದು ಗಮನಿಸಲೇಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿ ತಂಡಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಆಶಯದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೆಣಕಿ ಕಾಲೆಳೆದು ಲೇವಡಿ ಮಾಡಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಬಗೆಯ ರಂಗಭೂಮಿ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದದ್ದು ಇಂಗ್ಲಿಷ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ… ಕನ್ನಡದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕೈಲಾಸಂ, ಸಂಸ, ಶ್ರೀರಂಗರು, ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರು ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಆದ್ಯರು ಎನ್ನಬಹುದಾಗಿದೆ. ಲಯದ ಪ್ರಾಸಭರಿತ ಟಠಡಢ ಮಾದರಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ತುಂಡರಿಸಿ ಹೊಸ ರಚನಾಕೌಶಲದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಕೌಟುಂಬಿಕವಾದ ಕಥಾದ್ರವ್ಯವನ್ನು ರಂಗದ ಮೇಲೆ ತಂದ ಆ ಕಾಲದ ನಾಟಕಗಳು ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ರಚನೆಗೊಂಡವು. ಹರಿತವಾದ ನೇರಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕುಟುಕುವ ತಾಕತ್ತಿದ್ದ ಆ ನಾಟಕಗಳ ಪ್ರಯೋಗ ಇಂದಿನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇಲ್ಲವೇ ಆಗಿಹೋಗಿದೆ. ಆ ತಳಪಾಯದ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಸಂಕಲ್ಪಶಕ್ತಿ ಸಶಕ್ತವಾಗಿ ಜನಮಾನಸ ತಲುಪಿರುವುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ. ನಾಟಕದ ಕ್ರಮವನ್ನೂ, ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಯನ್ನೂ,ರಂಗಕೃತಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ದರ್ದನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ತಿತ್ಯಂತರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ-ಅಭ್ಯಾಸದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ-ವರ್ಗೀಕರಿಸಿ, ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತಿರುವುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಬದ್ಧ ನಿಲುವುಗಳೊಂದಿಗಿನ ರಂಗಭೂಮಿಯ ನಡೆಯನ್ನು ಈವರೆಗಿನ ವಿಮರ್ಶಕರು ಈಗಾಗಲೇ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಬಗೆಯ ದಾಖಲೆಯೊಳಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಕೆಲ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ…
ಆಯಾ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿದ ಆ ಹೊತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ಲಲಿತಕಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಆಧುನಿಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಿರುವ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಇವತ್ತಿನ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿರೂಪಣೆ ಇಂದಿಂಗೆ ಯಾವತ್ತೂ ಗೊಂದಲಮಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ನಾಳೆ ಎಂಬ ಕತೆಯೂ ಹೊರತಾದದ್ದಲ್ಲವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ಚಿಂತಕರಾದ ಕಿಷನ್ ಪಟ್ನಾಯಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ “ಬದುಕು ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜಾಗತೀಕರಣ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮುಖ ಬದಲಾಗತೊಡಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಮುಖವಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ತಿರುಳು ಕೂಡ ಬದಲಾಗಿದೆ” ಎಂದು. ಹೀಗೆ ಸುಳಿವಿಲ್ಲದೆ ಒಳ ನುಸುಳಿರುವುದನ್ನ ಅವರು ಅಪಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ಉದ್ಧೇಶವಿಷ್ಟೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೆಲ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ತಾತ್ವಿಕ ಬದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಟತೆಯ ಹಂಬಲವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿರುವುದರ ಮೇಲಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ನೋಡುವುದಾಗಿದೆ. ಮುರಿದು ಕಟ್ಟುವ ಜಪದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗುವ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವೆಂಬ ಹುಚ್ಚು ಭ್ರಮೆ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ತವಕ ತಲ್ಲಣಗಳನ್ನು ಗೋಳೀಕರಣದ ಫ್ರೇಮಿನಲ್ಲಿಟ್ಟು, ನಾಜೂಕಾಗಿ ನಮ್ಮಿಂದ ಸಿಡಿದು ದೂರಾಗಿ ಅದರ ಒಟ್ಟು ಅರ್ಥದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವನನ್ನೆ ಬಂಧಿಸಿಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಶಂಸೆಯ ಅಂಥ ಪ್ರಭಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಶಿಲ್ಪಿ ಮತ್ತೂ ನವೂರಾಗಿ ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಣಗಿದ ನಟ ಇಬ್ಬರೂ ಸಿಕ್ಕಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಜಾಗ್ರತಗೊಳ್ಳುವ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಸಾಧಿಸುವ ಛಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ಹುಸಿ ಮನರಂಜನೆಯನ್ನ ಆಶ್ರಯಿಸುವ, ತೇಪೆ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನ ಮೆತ್ತುವ ಅಪೂರ್ಣ ಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುವುದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೆಲ ಕತೆಗಳನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅಭಿನಯಿಸಿರುವ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಲಂಕೇಶರ ಏಳು ಏಕಾಂಕಗಳನ್ನ ಓದುತ್ತಿದ್ದರೆ ಸಣ್ಣ ಕತೆಯ ದಟ್ಟಪ್ರಭಾವ ಬಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೂ ಪ್ರತಿಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಆ ನಾಟಕಗಳ ಶಕ್ತಿ ಈ ಕತೆ ನಿರೂಪಣಾ ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ (ಅಂದರೆ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ) ಸಾಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದೇ ಇರುವುದು ಅಸಮಾಧಾನದ ಸಂಗತಿ. ಜೋಗೇರ ಆಟದವನ ಕೌಶಲ್ಯ, ಬುರ್ರಕತೆಯ ಎನರ್ಜಿ, ಹರಿಕತೆ, ಗೀಗೀ, ಲಾವಣಿಗಳು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಥನದ ಆಪ್ತತೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕದೇ ಹೋಗಿರುವುದು ಕುತೂಹಲ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ದೃಕ್-ಶ್ರವಣ ಮಾಧ್ಯಮಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಸಂವಹನ ಸಾಧ್ಯವಾಗು ಮಾಡುವುದು ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಹೊಸತೇನಲ್ಲ…. ಆದರೆ ಕಣ್ಣ ತಣಿಸುವ ಸುಖವೊಂದಕ್ಕೆ ಜೋತು ಬಿದ್ದಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ತಂಡಗಳು ಬರೀ ರಂಜನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ದೃಶ್ಯ ಕಟ್ಟುವ ಇಂಗಿತವನ್ನು ಮಾತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಹಾಗೆ ನೀನಾಸಮ್ ಎಂಬ ಕನ್ನಡದ ದೃಷ್ಟಿಯೊಂದು ಸಹಿತ ಈ ಸಲದ ತಿರುಗಾಟಕ್ಕೆ ಎರಡು ಕತೆ ಆಧಾರಿತ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪೂರೈಸುತ್ತಿದೆ…!
ಯಾವ ಕಾಳಜಿಗಳಿಲ್ಲದ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು-ಒಂದು ಸಮೂಹ ಕಂಟಕ ವಿಷಯ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸುವ ವಿಮರ್ಶಕನ ಹಾಗೆ ನಾಟಕದ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆಂದರೆ ಮಾವಿನ ಮರದ ಬಾಳೆ ಹಣ್ಣು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಅಶೋಕ ವನದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು, ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹೊಸ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಾಗಲೇ ನಾಟಕದ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಜಾಗತಿಕರಣ ತಟ್ಟಿತ್ತು. ಸರಳವಾದ ಸಾಧಾರಣೀಕರಣದ ಪ್ರಸ್ತುತಿಯ ಅವಕಾಶಗಳು ಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಹೊರಬರಲಾರದೆ, ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶ, ಭಾಷೆ, ಸಮುದಾಯಗಳ ಗಡಿ ದಾಟದಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮಜೀವನದ ಭಾವಲೋಕದ ನಾಟಕ ಪಯಣ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಕೊಳ್ಳುಬಾಕತನದ ಗಲಿಬಿಲಿ ನಡುವೆ ಹುದುಗಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕಲಾಮಾರ್ಗದ ವ್ಯಾಪಾರ ಬುದ್ದಿ ಸಣ್ಣ ತಂಡಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕಸಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸುರಮಾಡಿದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಭಾವ ಜೀವಗಳೆರಡೂ ಆಪ್ತವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದವು. ಹಾಗಾಗಿ ನೋಡುಗ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದಲೇ ಹೊಸತನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ.
ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಮುಖಿ ಚಿಂತನೆಯ ಮುಖಗಳು ಹೊಸತನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮೊದಲು ರಂಜನೆ, ಭಾವತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಸಿದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಕವಲೊಳಗಿನ ಕುಸುರನ್ನು, ಶಕ್ತಿಯ ತೊಡಕನ್ನು, ಭ್ರಮೆಯ ಸಗಸನ್ನೂ ಒತ್ತಟ್ಟಿಗಿಟ್ಟು ಸೋಸಿ-ತೂಗಿ-ಅಳೆದು ನೋಡಿ ಗ್ರಹಿಸುವಂತಾದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು.

-ಅಮಾಸ

Advertisements

ನಿಮ್ಮದೊಂದು ಉತ್ತರ

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s